Timmie Science Blog

astrologie

2005-12-23T11:58:00.000+01:00

Ik krijg wel eens vragen over astrologie.
Nu geloof ik daar niet in,net als de meeste astronomen. Maar het precieze waarom geven meeste astronomen nooit.
Ik heb het eens uitgezocht en dit is mijn serieuze antwoord

Astrologie is ten eerste bedacht door mensen en staat niet vast in de natuur. Er zijn wiskundige bewijzen te vinden het physisch bestaan van astrologie, net zo min als er bewijzen zijn voor religie, het bovenaardse of andere spirituele dingen. Voor veel mensen is dit reden genoeg om er niet in te geloven en zolang dit zo blijft is het wetenschappelijk ook onzin.
Om dat uit te leggen in het geval van astrologie, moet je twee dingen doen. Ten eerste moet je in de geschiedenis duiken van de astrologie en ten tweede moet je het even gaan bekijken vanuit een sterrenkundig oogpunt.

1. Geschiedenis
Astrologie is bedacht door mensen en is ook lang niet zo oud als veel mensen denken. Zoals jullie al weten is het gebaseerd op sterrenbeelden. De huidige sterrenbeelden zijn eigenlijk een allegaartje van 3 culturen. De sterrenbeelden komen uit de Griekse Oudheid, individuele sterren komen uit Babylon en uit de Arabische wereld.
Dat is een beetje vreemd, maar zoiets heeft geen diepere betekenis. De Oude grieken zagen in het sterrebeeld de Grote Beer een grote beer en in het sterrenbeeld Schorpioen zagen zij een schorpioen.
Mensen begonnen pas in die tijd de sterren namen te geven en sterrenbeelden te maken, omdat pas in die tijd het nodig werd. Daarvoor kenden mensen geen sterrenbeelden. En dat was nodig doordat toen de scheepvaart goed op gang kwam. En de sterren konden goed gebruikt worden om te navigeren. Er zijn geen bergen of wegen op zee en alleen met de sterren kon je goed navigeren. De sterrenbeelden zelf zijn alleen maar gekozen omdat mensen die vorm zagen in dat sterrenbeeld, meer niet. Ze bedachten er toen verhalen bij om het te kunnen onthouden.
Sterker nog, verschillende culturen hadden radicaal andere sterrenbeelden. Sterren die bij de ene cultuur in de schorpioen stonden, waren in andere culturen verdeeld over 3 sterrenbeelden, die allemaal ook stukjes bevatten van sterrenbeelden die bij ons weer naast de schorpioen staan. Het is maar hoe je het indeelt. De chinezen hebben bijvoorbeeld 250 sterrenbeelden, terwijl de Europeanen er maar 50 hebben. Van die 50 zijn er nog eens een stuk of 10 bedacht in 1600-1700, omdat mensen toen veel meer naar het zuiden gingen varen.
Alle sterrenbeelden op het zuidelijk halfrond zijn ook toen bedacht, vooral om de navigatie daar duidelijk te maken.
Astrologie staat daar los van. Hoe kan iets je toekomst voorspellen, als je zelf de dingen hebt bedacht hoe het eruit moet zien? Mocht Astrologie echt wetenschappelijk zijn, dan moet het iets zijn wat altijd klopt en ook altijd heeft geklopt. Dan moet je op dit moment met het leven van mensen in de gechiedenis, de exacte stand van de planeten en sterren kunnen voorspellen. En dat lukt niet. Je kunt het leven van Julius Caesar nakijken met alle astrologie van nu? klopt dat? En waarom klopt die zelfde voorspelling niet voor de baby van de buren die 2 minuten later werd geboren maar als 3-jarige werd geofferd? De stand van de sterren en planeten is bijna exact hetzelfde. Dat kan er wetenschappelijk niet in.
Om het ook wetenschappelijk te maken, moet elke voorspelling binnen een foutmarge kloppen, wat er ook gebeurt.
Een voorbeeld: Ik krijg voorspeld dat ik een 8 haal voor een examen waarvoor ik nog niet geleerd heb, en ook nog niet ken. Wat als ik dan gewoon niet leer, haal ik dan nog een 8? Ik betwijfel dat.

2. Sterrenkunde zelf
Nu Astrologie bekeken vanuit de sterren zelf. Ik heb al verteld dat de sterrenbeelden gekozen zijn door de oude Grieken. De sterren zelf hebben eigenlijk niets met elkaar te maken. De heldere ster in Schorpioen is een ster die dichtbij staat, maar een physisch identieke ster die 4 maal zo ver weg staat, ziet er voor ons anders uit. Er zijn totaal geen connecties tussen de sterren in een bepaald sterrenbeeld. Ze hebben geen invloed op elkaar en hebben ook geen connectie met elkaar. En de vorm die de Grieken in de Schorpioen zagen, is nu niet meer te zien. De sterren bewegen ook, alhoewel dat heel langzaam gaat. Over 1000 of 5000 jaar zijn de sterren van het sterrenbeeld van de Schorpioen vermengd met alle sterren die naast de Schorpioen staan, en kun je de sterrenbeelden die we nu hebben gedefinieerd, niet meer zo definieren.

Hetzelfde argument heb je met planeten. Op dit moment word er astrologie gedaan met Neptunus en Uranus. Maar deze planeten zijn pas ontdekt in de 19e eeuw. Hoe zit dat dan met voorspelling daarvoor? Toen wisten mensen nog niet dat die planeten bestonden. Klopten de voorspellingen toen niet? Ook werd een asteroide genaamd Eros soms beschouwt als planeet, terwijl we dat niet doen. Hoe zit dat met de voorspellingen.
En Pluto is een geval apart. In de Sterrenkunde wordt Pluto niet meer beschouwd als planeet, maar in de astrologie nog wel.
Dit komt omdat er in de buurt van Pluto een heleboel objecten staan waarvan Pluto er maar 1 is. (In totaal kan je er wel 600 vinden) Moet je die allemaal meenemen in de astrologie als je Pluto meeneemt? Wat maakt Pluto specialer dan de andere dat het wel gebruikt wordt in de astrologie? (Er zijn zelfs nu twee grotere objecten dan Pluto gevonden, die gewoon nu pas ontdekt zijn)

Of je zou naar de acties van de huidige mensen kunnen kijken en moeten voorspellen of er nog andere planeten zijn die nog niet ontdekt zijn? Waarom kan dat niet?

Dit zijn eigenlijk de argumenten waarom ik en eigenlijk alle sterrenkundigen niet in astrologie 'geloven'.

Mauna Kea:Waarnemen

2005-04-23T14:15:00.000+02:00

Hoe gaat dat precies in zijn werk waarnemen?
Dat is eigenlijk voor elke telescoop iets anders, aangezien iedere telescoop andere regels heeft. Dit is de eerste keer dat ik ga waarnemen, dus ik kan je alleen iets vertellen over de werking van de regels hier op de JCMT. Zoals ik al had verteld zijn er hier per nacht 2 nacht-shifts van 8 uur en 1 dagshift van 8 uur.
Omdat de JCMT niet naar zichtbaar licht kijkt, maar naar sub-mm licht, kan je dus in theorie ook overdag waarnemen. Helaas gaat dat praktisch wat minder aangezien overdag de atmospheer te turbulent is. Dus er wordt maar tot een uur of 10 waargenomen. Het enige waarvoor je in die vroege ochtenduren moet opletten is de zon. De zon mag nooit direct op de telescoop vallen, anders brand die door. Gelukkig hebben we daarvoor een doek die eigenlijk over de schotel is gespannen. Deze is zo goed als transparent voor het licht wat wij waarnemen, maar houdt veel zonlicht tegen.
Wanneer je aan het waarnemen bent, ben je altijd minimum met 2 personen. De waarnemer, dat ben ik nu, en de telescoop operator. Deze bediend eigenlijk de telescoop en deze beweegt hem naar de bronnen die jij wil waarnemen. In de praktijk komt het er op neer dat je in overleg doet wat er die nacht logisch is om te doen.
Wel heb je de mogelijkheid om de wachtrij (onafgemaakte projecten) te negeren wanneer je liever je eigen project wil doen. Dit kan tot 50 procent van de totale tijd. Er is hier een uitzondering op, en dat is als het weer heel erg goed is. Dat komt zelden voor en dan hebben projecten die nog liggen altijd voorrang. Op dit moment is het zulk goed weer hier, dus ik heb nog geen minuut aan mijn eigen project kunnen werken.
Hopelijk komt dat nog, maar dat moeten we nog maar zien.

Mauna Kea: JCMT

2005-04-22T15:22:00.000+02:00

De telescoop waarmee ik waarneem heet de JCMT en is een sub-mm telescoop. De straling die je oppikt is vergelijkbaar met de straling van een magnetron. Voor de echt geinteresseerden is de webpagina HIER
Ik had al geschreven dat de telescoop op ongeveer 4000 meter boven zeeniveau was geplaatst, en ik moet zeggen dat merk je ook. Niet alleen aan het feit dat je kortademig bent en sneller moe (alhoewel dat steeds beter gaat), maar ook aan de omgeving als je in de ochtend naar beneden rijd. Een groot maanlandschap van duizend jaar oude lava en stof wolken die neergeslagen zijn. Boven Hale Pohaku, het astronomenhotel, groeit eigenlijk niets meer. Een enkel struikje en wat planten, maar al heel snel is het alleen maar stof en steen wat rond de weg ligt. Een kaal landschap, waar bijna niets is.

Alleen de telescopen. Er staan in totaal zo'n 15 telescopen hier op de top, die je ook kan zien elke avond. Amerikanen, Japanners, Britten, Fransen en Canadezen hebben hier telescopen, al dan niet gedeelt met een ander land. De JCMT bijvoorbeeld wordt gedeeld met de UK en de Canadezen. Dat betekend dat maar 1/3e van de tijd voor Nederlanders is en de rest voor de Britten en Canadezen. Zo is de avond-shift nu voor de UK en heb ik de nachtshift voor Nederland.
Dat geeft soms wat problemen, aangezien er tijden zijn dat een van de drie landen nauwlijks tijd heeft en een ander heel veel. Maar per half jaar is het wel goed gemiddeld.

Helaas is het instrument waarmee ik ga waarnemen kapot op dit moment, maar hopelijk nemen andere waarnemers mijn project over als zij boven zijn. Ik doe namelijk nu hun projecten. Normaal heb je het recht om 50 % van de tijd dat je boven bent, aan je eigen project te werken. Nou ziet het ernaar uit dat ik dat bij lange na niet ga halen.

Helaas nog geen foto's van boven, hopelijk komen die snel.

Mauna Kea: Hale Pohaku

2005-04-21T03:08:00.000+02:00

Beste Iedereen,

hier een klein verslag vanuit Hale Pohaku, ook wel HP genoemd, voor jullie. HP is het hotel waar alle astronomen verblijven die aan het waarnemen zijn met de telescopen op de top van Mauna Kea. Alle astromen op alle telescopen verblijven hier. Vooral door de hoogte is het verboden af te dalen naar zeeniveau. Het hotel is gelegen op 9000 ft, ongeveer 2800 meter en doet voel ik op dit moment wel. Vanalles is 'mis' met mijn lichaam. Mijn lichaam heeft veel meer water nodig, en ik moet ook veel meer naar de WC. Vooral het gebrek aan zuurstof voel ik nu echt. Simpel twee verdiepingen een trap op lopen is nogal moeilijk en daar raak ik van buiten adem. ik probeer wel veel te lopen zodat ik sneller gewend ben aan de hoogte. Ik ben nu ongeveer 24 uur aan het aanpassen en daar komen nog een uur of 9 bij voordat ik aan het volgende stadium ga beginnen. Middernacht hier, in Nederland dus 12 uur 's middags, ga ik naar de telescoop voor mijn eerste shift. De telescoop zit op 13,000 feet, iets meer dan 4000 meter, vlak onder de top van Mauna Kea. Ik heb er enorm veel zin in, maar ik ben wel heel erg zenuwachtig. In de nacht een vulkaan oprijden is nou ook weer niet zo veilig als de afwas doen.

Hawaii zelf is heel erg mooi, alhoewel ik nu een heel apart gedeelte ervan aan het beleven ben. Omdat we zo hoog zitten, middenin de oceaan, is er hier nauwlijks water. Alle wolken blijven 's nachts en ook grote delen van de dag, hangen op ongeveer 2000 meter, lager dan het hotel. Het regent hier dus nauwlijks en lijkt meer op een soort woestijn dan op een palmboomjungle. Iemand die meteorologie heeft gestudeerd kan het waarschijnlijk beter uitleggen dan ik, maar door dat speciale gedrag van de wolken, is de top van Mauna Kea, waar alle telescopen staan, heel erg droog. En dus ook heel erg helder. Ik heb vannacht nog even gekeken, en het is hier helderder dan ik ooit heb gezien.

Vanaf het hotel heb je een prachtig uitzicht op de werkende vulkaan van Hawaii (de officiele naam van het Big Island, het eiland met de vulkanen), Mauna Loa. Deze vulkaan werkt nog en is in 1984 voor het laatst uitgebarsten. Hij kan elk moment opnieuw uitbarsten, aangezien de druk van de magma al groter is dan de vorige keer.

Foto pagina van Tim op Hawaii

Big Empty

2005-03-30T09:39:00.000+02:00

We live in an universe filled with gas and dust. At some spots a couple of stars are orbiting a massive black hole, forming what we call a galaxy. But for the rest, the universe is fearfully empty. Just vacuum space. For a good analogy of just how empty it is , even in a galaxy and around the sun, one just has to imagine the St Peter in the Vatican. Empty out everything, benches, chandeliers , candles, everything. Then free two fruit flies and let them flie as far apart as possible. This is about the density stars have around the sun. Two flies in the whole of the St. Peter. If you want to know where the Earth is, look at the tip of the wing of one of the flies. That's how close we are to our sun, compared to the next star. Pluto, our most distant planet, would be only forty wings away.

When I was little somebody once told me the universe was filled with wonders. From black holes to distant planets. He was right. But what he did not tell that everything was embedded in a bigger vacuum than anyone could ever imagine.
The Milky Way, our own galaxy would need about a billion St. Peters to fill it with stars (there are places where you encounter 10 flies instead of two, but not much more). And there are about a billion galaxies known. So the universe is so incredibly big. Big and empty.

More then forty years ago, NASA launched the Voyagers.They were desinged to travel to the outer planets and then beyond, to the interstellar space. Sometimes we still receive a signal from them. And what is certain is that they are still in an area that is influenced by the sun. In the St Peter they would be at the next marble pillar, one pillar away from the pillar our very own fly was sitting on.

Parties, receptions and wedding questions for an astronomer

2005-03-24T13:42:00.000+01:00

One of the secondary 'tasks' as a PhD student is to bring astronomy to the attention of a wider public audience. It is something I quite enjoy doing. I've done many tours of the Old Observatory in Leiden. An introductionary talk into astronomy is most of the times presented at the start and I've gotten a wide range of strange questions, most of which are very hard to answer. I've tried, many times, and here are the questions that would matter most. Answering them is not easy! There are three questions in particular that would probably fall into the category : 'Parties, receptions and wedding questions'. These are mostly small talk questions from people when they discover you are an astronomer.

1. Is there extraterrestial life?
2. What is a black hole?
3. What was there before the Big Bang?

Nobody really wants to know the in-depth answer, but these are serious answers. Dismissing them makes you look arrogant. And the answers are quite simple, for all three questions.
here are mine

1. Probably. The Sun is a very ordinary star. there are literally hundreds of millions stars just like our Sun. It would be very weird to not have some sort of life at another star with exactly the same parameters. Interstellar travel however is (probably) limited to the speed of light, which in astronomical terms is sluggishly slow. To cross the galaxy would take at least 40.000 years for people staying home (Due to relativity it may be a whole lot less for you). Not a happy prospect for any alien or even us.

2. A black hole is a clump of matter which is so dense, that the escape velocity is greater then the speed of light. So a photon emitted from the within, will never escape the area. THAT'S ALL. Of course, all kinds of weird relativistic effects are going to take place that screw up time and space, but the basic concept stays the same.

3. This question is actually wrong. Both time and space were non-existant before the Big Bang. So even saying nothing or a void would be wrong, as nothing for most people is empty space. There isn't even a 'was', because time didn't exist.
I've got angry responses when I gave this answer as most people find it either 'wrong' on religious terms or are a little uncomfortable with it. The possibility that time itself may cease to exist in the far, far future ( or it may not, we do not yet know.) is even more discomforting for people.

Of course there are dozens of other questions, but these ones are a couple I get a lot.

Timmie Tikt

2005-03-23T17:27:00.000+01:00

Note that the 'Timmie Tikt' have been moved to another blog, as i wanted to split them

go to Timmie Tikt

Spring

2005-03-23T15:10:00.000+01:00

Spring is coming, even here in mostly rainy Leiden. The sky is actually clear now, when I look out. Although people think that spring starts at March 21st, it is actually 20th and in the future even 19th.
Here you can see why.

A New Age

2005-03-22T13:32:00.000+01:00

I still doubt which language I should do this in, so at the moment I will continue in English.

Astronomy is not just gazing at stars, and a whole lot more is involved in this field of science. Most important is knowing what you see is making sense and what it exactly is what you see. And this is harder then most people think. We see the beautiful images on many websites, papers and television, but not all astronomy comes as easily as that. Most of the interesting stuff is sometimes in what you don't see. And that is where mathematics and physics come in. But these two are not enough. New technology plays an integral part in astronomy and is very important to its advance.

One of the most interesting projects I am currently involved in is the development of two telescopes, which will, in my opinion, hugely influence how we deal with some parts of astronomy. Everyone I speak to about astronomy, knows about the Hubble Space Telescope, but very few actually know the specifications and that it is of course limited. The Hubble sees the same things we do, in roughly the same colours. But there are many more wavelengths which can be investigated. At longer wavelengths, we are severely constrained by the atmosphere and looking to the universe in that region, can be quite a pain the ass.
The coming of these two new observatories, Herschel and ALMA, will make a giant leap at these wavelengths. And it is these wavelengths that I am interested in.

Go check it out.

Introductie

2005-03-17T11:30:00.000+01:00

Naar vraag bij mijn vrienden op Floraboys.com, waar ik wel eens een soort column had geschreven, begin ik weer te schrijven met mijn blog. Vele andere mensen zijn al aan het bloggen. Vooral Merlijns knielog, Martijn Dekkers blog vanuit Ramallah en Victors blog kan ik met plezier lezen. Ook ik wilde wel eens gaan proberen hoe het me afgaat.

Dit blog heeft twee hoofdpunten. Het eerste is om mijn ervaringen te beschrijven als PhD in de sterrenkunde en mijn reizen te beschrijven. Ten tweede heb ik een leuk formaat voor Timmie Tikt, de columns die ik ooit heb geschreven voor de Floraboys.

Ook zullen er foto's te zien zijn van allerlei items.

Veel plezier!